نگاه
بحران يورو و بهبود اقتصاد آمريكا

پل لامونيكا
مترجم: محسن رنجبر
منبع: CNNMoney.com
يورو در سراشيبي سقوط قرار دارد. ارزش اين واحد پولي به سطح پاييني رسيده است. اين پرسش‌هاي مهم مطرح هستند كه روند سقوط يورو تا چه حد ادامه پيدا خواهد كرد و چه تاثيري بر اقتصاد آمريكا خواهد گذاشت؟

يورو كه اين روز‌ها با مشكلات زيادي دست در گريبان است، در ساعات ابتدايي دوشنبه گذشته به پايين‌ترين نرخ برابري خود در مقابل‌دلار طي چهار سال گذشته (رقمي نزديك به 22/1‌دلار به ازاي هر يورو) رسيد و سپس اين نرخ به رقمي نزديك به 24/1‌دلار بازگشت.
امسال ارزش يورو در برابر‌دلار نزديك به 14‌درصد كاهش يافته است. سقوط يورو چنان سريع و پر‌دامنه بوده است كه در حال حاضر برخي از كارشناسان اتفاقي را پيش‌بيني مي‌كنند كه قبلا حتي امكان تصور آن وجود نداشت: واقعا ممكن است يورو در آينده‌اي نه چندان دور با ارزشي معادل‌دلار مبادله شود.
برايان دولان، استراتژيست ارشد پولي در FOREX.com كه مقر آن در بدمينستر ايالت نيوجرسي واقع است، مي‌گويد كه انتظار دارد نرخ برابري يورو در پايان سال جاري به چيزي نزديك به 15/1‌دلار برسد و در سال 2011 به برابري با اين واحد پولي نزديك شود.
حال اين وضعيت چه مفهومي براي اقتصاد آمريكا دارد؟ بازار بورس اين كشور در حال حاضر نگران آن است كه بحران بدهي در يونان كنترل نشود و پرتغال، ايتاليا، ايرلند و اسپانيا نيز با مشكلات بيشتري مواجه شوند.
دو بسته نجات جداگانه‌اي كه ظرف چند هفته گذشته براي كمك به حل مشكلات مالي اروپا به كار بسته شده‌اند، نتوانسته‌اند اين نگراني‌ها را در بازار آمريكا كمتر كنند، اما اين موضوعي نيست كه تنها ذهن بازرگانان نگران و عصبي وال‌استريت را به خود مشغول كرده باشد.
همه ما بايد روند تغييرات يورو را زير نظر بگيريم. تضعيف بيشتر اين واحد پولي، احتمالا نشانه‌اي از رخوت اقتصادي خواهد بود كه انتظار مي‌رود همانند خاكستر آتشفشان ايسلند بر اروپا سايه افكند. دولان معتقد است كه «به خاطر عملكرد ضعيف اقتصادي و بدهي‌هاي زياد بسياري از كشور‌هاي اروپايي، ارزش يورو طي چند سال آينده باز هم كاهش خواهد يافت.»
روند تغيير ارزش يورو،‌ دلار و ارز‌هاي ديگر را مد نظر قرار دهيد.
مشكلاتي كه پرتغال، ايرلند، ايتاليا، يونان و اسپانيا با آنها دست در گريبان هستند، مي‌توانند از سرعت بهبود اقتصاد دنيا بكاهند. يونان و ساير كشور‌ها براي آن كه بتوانند از پس مشكل بدهي‌هاي بسيار زياد خود بر‌آيند، احتمالا مجبور خواهند شد برنامه‌هاي رياضت‌كشي (كاهش مخارج) سخت‌گيرانه‌اي را اعمال كنند.
و اين مساله مصرف‌كنندگان اروپايي را نيز همانند دولت‌هاي آنها به كاهش مخارج خود وادار خواهد ساخت.
در حقيقت بحران كنوني، همين حالا بر مصرف‌كنندگان اروپايي اثر گذاشته است. اتحاديه اروپا بزرگ‌ترين مقصد صادر‌ات آمريكا در سال 2009 بود، اما طي سه ماه اول سال جاري، اين اتحاديه جاي خود را به تدريج به كانادا داده است.
با اين وجود صادرات آمريكا به اتحاديه اروپا در اين سه ماه نسبت به سه ماه اول سال 2009 اندكي افزايش يافته است، اما اين رشد بسيار كمتر از افزايش صادرات آمريكا به كانادا يا ديگر شركاي تجاري بزرگي مانند چين، ژاپن و كشور‌هاي آمريكاي لاتين از قبيل مكزيك و برزيل بوده است.
اگر اين روند ادامه پيدا كند، آن دسته از شركت‌هاي آمريكايي كه عمده فعاليت‌هاي تجاري خود را در اروپا انجام مي‌دهند، در اثر كاهش تقاضا براي كالا‌ها و خدمات خود آسيب خواهند ديد.
كتي‌لين، مدير تحقيقات پولي GFT كه يك شركت كارگزاري ارز‌هاي خارجي و قرارداد‌هاي آتي در نيويورك است، مي‌گويد كه «طرح‌هاي رياضت‌كشي حتما سرعت رشد كشور‌هاي منطقه يورو را كاهش خواهند داد.» به اعتقاد او «ممكن است شاهد پديد آمدن اثر موج باشيم. اقتصاد آمريكا بدون ترديد تحت تاثير بحران اروپا قرار خواهد گرفت.» و اين مهم‌ترين آسيبي است كه افزايش ارزش‌دلار در برابر يورو به مقدار فروش و سود اين شركت‌هاي آمريكايي وارد خواهد آورد.
يان شفردسون، اقتصاددان ارشد موسسه High Frequency Economics در والهالاي نيويورك در گزارشي كه دوشنبه هفته گذشته منتشر ساخت، آورده است كه «ارزش‌دلاري درآمد‌ شركت‌هاي آمريكايي كه در قالب يورو دريافت مي‌شوند، نسبت به چند ماه پيش بسيار كمتر شده است.»
او عنوان اين بخش از گزارش هفتگي خود را «اروپا و كاهش درآمدهاي آمريكا» گذاشته است. وي در ادامه مي‌افزايد كه هر چه يورو (يا پوند انگليس) ضعيف‌تر شوند، قدرت رقابتي كالاهاي ساخت اروپا در بازار‌هاي جهاني مي‌تواند زيادتر شود. اين مساله به معناي واقعي كلمه مي‌تواند تقاضا براي صادرات آمريكا را نه تنها در اروپا، بلكه در سراسر دنيا كاهش دهد.
شفردسون اين بخش از گزارش خود را با اين اعلام نظر قطعي و البته مايوس‌كننده به پايان مي‌برد:‌ «ركود گسترده در اروپا تنها مي‌تواند از بهبود كامل اقتصاد آمريكا جلوگيري كند و آن را بيش از پيش به تاخير اندازد.» اما آيا شرايط واقعا تا اين اندازه وحشتناك خواهد شد؟ لين مي‌گويد به باور او نرخ برابري يورو عملا به 1‌دلار نخواهد رسيد، زيرا فكر مي‌كند كه روساي بانك‌هاي مركزي اروپا گام‌هايي حتي محسوس‌تر از قبل را براي پايان دادن به سقوط يورو
برخواهند داشت.
بانك مركزي اروپا حركت مهمي را در اين رابطه انجام داده است. دوشنبه گذشته اين بانك اعلام كرد كه به عنوان اولين بخش از برنامه خود براي افزايش نقدينگي در بازار‌هاي اعتباري اروپا، 5/16‌ميليارد يورو اوراق قرضه را خريداري كرده است.
لذا اگر اروپا بتواند از پس اين كار برآيد، ممكن است يورو بار ديگر بخشي از شكوه پيشين خود را بازيابد. گذشته از همه اينها بايد به ياد داشته باشيم كه مدت زيادي از آن زمان كه‌دلار، جوجه اردك زشت و معروف بازار پول بود، نگذشته است. يانيك دسنايرز، دستيار اقتصاددان ارشد موسسه نشنال بانك فايننشال كه در مونترال واقع است، هفته گذشته در گزارشي خاطرنشان ساخت كه «تنها شش ماه قبل كه كسري بودجه در آمريكا سر به فلك مي‌كشيد، بازار ارز‌هاي خارجي به يورو به عنوان جايگزين احتمالي‌دلار آمريكا نگاه مي‌كرد، اما امروز اين بازار نگاهش را از يورو برگردانده و سر تكان مي‌دهد.»
پنج‌شنبه گذشته در حال بررسي ويراني پديد آمده در بازار بودم و متوجه شدم كه درست همان زمان كه ضربه بزرگ ديگري به بازار سهام وارد شده است، ياهو – به طرزي بسيار عجيب - شرايط خوبي دارد. اين امر باعث شد كه يكي ديگر از ادعاهاي عاميانه‌ام را در توييتر منتشر كنم. متوجه شدم كه موفقيت ياهو در روزي دلسرد‌كننده براي كل بازار، بايد نشانه‌اي از بروز فاجعه در آينده باشد.

منبع:روزنامه دنیای اقتصاد