واكاوي رفتار دوگانه بورس90
عليرضا كديور
بورس تهران تنها پس از گذشت يك‌ماه كاري از سال جاري، رفتار دوگانه و متناقضي را از خود به نمايش گذاشته است.

در شرايطي كه اين بورس تا روز 27 فروردين‌ماه با رشد خيره‌كننده 5/14 درصدي به طور ميانگين روزانه يك درصد بازدهي را براي سرمايه‌گذاران رقم زد، پس از روز يادشده در چرخشي معنادار دچار افت 5/7 درصدي شد؛ افتي كه در عمل به معناي ميانگين 7/0 درصد زيان روزانه براي فعالان بورس طي 11 روز كاري گذشته است. به بيان ديگر، بورس تهران در حال بازگشت به نقطه آغازين خود در سال جاري است.
رشد و افت هيجاني پيش‌گفته بورس طي اين دوره در شرايطي رخ داده كه عوامل اصلي اقتصادي تاثيرگذار بر عملكرد شركت‌هاي بورسي تا حد زيادي بدون تغيير بوده و افزايش و كاهش قيمت سهام شركت‌هاي بورسي تنها تحت تاثير عوامل سفته‌بازي رخ داده است. در حقيقت تدوين بسته سياستي- نظارتي بانك مركزي براي سال90 و رويكرد انبساطي آن، در عمل بورس را به گزينه‌اي سهل‌الوصول براي سفته‌بازان تبديل كرد (عاملي كه توسط معاون اقتصادي بانك مركزي نيز تاييد شده است) و حجم پايين درصد سهام شناور آزاد شركت‌هاي بورسي به افزايش هيجان اين گروه دامن زد. اما علاوه بر بسته بانك مركزي، پديده ديگري كه طي دو سال اخير بورس تهران را دچار تلاطم و نوسان‌هاي شديد كرده، صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري و گسترش روزافزون اين نهاد تازه تاسيس بورس تهران است.
صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري از ابتداي سال 87 با هدف ايجاد امكاني براي حضور سرمايه‌گذاران غيرحرفه‌اي در بازار سرمايه طراحي و راه‌اندازي شدند. هر چند اين صندوق‌ها طي مدت ياد شده با اتكا به جهش شاخص‌هاي بورس، توانستند بازدهي قابل توجهي را نصيب سرمايه‌گذاران كنند؛ اما رويكرد تهاجمي اين صندوق‌ها در بازار و اولويت‌دهي به كسب بازدهي به هر نحو ممكن سبب شد در عمل اين صندوق‌ها به عاملي فزاينده براي رشد قيمت سهام در روزهاي مثبت بازار تبديل شوند.
به بيان ديگر صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري به دليل خريد و فروش‌هاي روزانه، هيجان مضاعفي را به بازار سرمايه‌ تحميل مي‌كردند. اما اين عامل فزاينده، اكنون به اسبابي براي سقوط شاخص تبديل شده است؛ چرا كه از يك سو سرمايه‌گذاران حاضر در اين صندوق‌ها براي جلوگيري از ذوب شدن بازدهي‌هاي كسب شده، در حال ابطال واحدهاي سرمايه‌گذاري خود و خروج از بازار هستند و مديران اين صندوق‌ها نيز براي حفظ بازدهي كسب شده و تامين نقدينگي براي پرداخت به سرمايه‌گذاران فراري، مجبور به فروش سهام موجود در صندوق هستند. وضعيتي كه شيب نزول قيمت‌ها در بورس را بيش از پيش تشديد مي‌كند. نكته قابل توجه در اين ميان اينكه نمي‌توان انتقادي به مديران صندوق‌هاي سرمايه‌گذاران و حتي وجود اين ابزار سرمايه‌گذاري وارد كرد، بلكه عامل اصلي بروز چنين رفتارهايي را بايد در مكانيزم معاملات سهام در بورس جست‌وجو كرد. مكانيزمي كه سرمايه‌گذاران حقيقي و صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري (به عنوان نمادي ديگر از حقيقي‌ها) را به سمت رفتارهاي سوداگرانه، خريد و فروش‌هاي كوتاه مدت و اتكا بر شايعه‌ به جاي تحليل در معاملات سهام، ترغيب و تشويق مي‌كند.

http://www.donya-e-eqtesad.com